पारंपारिक आरोग्य सेवा देणाऱ्या व्यक्तीचा आणि ही आरोग्य सेवा घेणाऱ्या रूग्णांवर व त्या अनुषंगाने समाजावर होणारा परिणाम एक समाजशास्त्रीय अध्ययन
भुपेश कनोजिया
एम.ए समाजशास्त्र, नेट
संशोधक, राज्यशास्त्र विभाग, राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठ, नागपूर
डॉ. प्रमिला हरिदास भुजाडे
सहयोगी प्राध्यापक, समाजशास्त्र विभाग प्रमुख
वसंतराव नाईक शासकीय कला व समाजविज्ञान संस्था, नागपूर
गोषवारा
पारंपारिक उपचार पद्धती बहुतेकदा आरोग्याचा समग्र दृष्टिकोन घेतात, केवळ शारीरिक आजारांनाच नव्हे तर भावनिक आणि आध्यात्मिक कल्याणाला देखील संबोधित करतात. काळजी प्रदान करताना ते व्यक्तीच्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि आध्यात्मिक संदर्भाचा विचार करतात. पारंपारिक उपचार करणारे बहुतेकदा त्यांच्या समुदायांचे आदरणीय आणि विश्वासू सदस्य असतात. ते सामुदायिक जीवनात सक्रियपणे सहभागी असतात आणि सामाजिक कार्यक्रम, विधी आणि समारंभांमध्ये सहभागी होऊ शकतात. हे मजबूत संबंध विश्वास वाढवते आणि त्यांना केवळ शारीरिक उपचारांपेक्षा जास्त आधार प्रदान करण्यास अनुमती देते. प्रस्तुत संशोधनकार्यात अवलोकन केलेल्या साहित्यावरून असे निदर्शनास येते की, भारतातील पारंपरिक वैद्यकीय पद्धतींचा सामाजिक विकासावर महत्त्वपूर्ण परिणाम होतो. भारतीय लोकसंख्येचा एक मोठा भाग, विशेषतः ग्रामीण आणि दुर्गम भागांमध्ये, सुलभता आणि परवडणाऱ्या खर्चामुळे त्यांच्या प्राथमिक आरोग्यसेवेच्या गरजांसाठी पारंपरिक औषध प्रणालींवर (जसे की आयुर्वेद, युनानी, सिद्ध आणि स्थानिक आरोग्य परंपरा) अवलंबून असतो.
बीजशब्दः पारंपारिक उपचार पद्धती, दुर्गम भाग, शारीरिक आजार, भावनिक आणि आध्यात्मिक कल्याण
DOI link – https://doi.org/10.69758/GIMRJ/2601S01V14P021
Download